Deze website gebruikt cookies. Ik ga akkoord met de privacy policy
OK
Filter
Milieu Sociaal Gezondheid Dierenwelzijn toon alles

Hoe werkt dat, zo'n tracé?

In een tracé volg je al scrollend de weg die een product aflegt, van de teelt tot afval. In de menubalk bovenaan klik je op de verschillende stadia in het tracé om meteen te springen naar het stadium waarin je interesse hebt. 

Linksboven staan de vier categorieën Milieu, Sociaal, Gezondheid en Dierenwelzijn. Je kunt de informatie filteren op die categorieën.

Tijdens het scrollen kom je de knop 'Laad meer info over ...'. Druk daarop om alle informatie binnen een stadium te laden.

Tussen de informatieblokjes kom je ook artikels tegen waarin onze journalisten dieper ingaan op een opmerkelijk aspect binnen het tracé van het product. 

Onderaan deze pagina kun je reacties plaatsen over de informatie die je hebt gelezen. Ook op de Community-pagina vind je mogelijkheden om je mening, aanvulling, of compliment te geven.

Veel plezier met dit tracé!

sluiten

Tracé van Peulvruchten

hoe werkt dit?
Milieu
Sociaal
Gezondheid
Dierenwelzijn
Milieu
Sociaal
Gezondheid
Dierenwelzijn

Tracé van Peulvruchten

filter: Sociaal

Intro

Teelt

Kikkererwten in hun peul aan de plant.
Sociaal

Belangrijke familie

Commercieel gezien zijn de vlinderbloemigen de op één na belangrijkste plantenfamilie, na de Poaceae of grassen, waartoe onder andere granen en maïs behoren. Hoewel de term peulvrucht eigenlijk verwijst naar de peul of de vrucht, wordt het in de praktijk vaak gebruikt om te verwijzen naar de gedroogde zaden.

Vrouwen oogsten kikkererwten met een sikkel, Ethiopië.
Sociaal

Oogst: handmatig versus machinaal

De boer plukt handmatig, met behulp van een sikkel, of machinaal, als de peulen rijp zijn maar nog niet open. Bij handmatig plukken wordt de plant soms op voorhand chemisch behandeld, zodat ze sneller droogt. Daardoor kan de boer de zaden gemakkelijker verwijderen

Met de hand kost het tachtig tot honderd werkuren om één hectare te oogsten.

Een machine oogst een veld met linzen, Canada.
Sociaal

De oogstmachines voor peulvruchten zijn oorspronkelijk ontworpen voor de graanoogst, maar aangepast aan peulvruchten. De boer kan ze enkel gebruiken op velden die groot genoeg zijn en bij soorten die rechtop staan en waarvan alle planten gelijktijdig rijpen. Per hectare doet de machine er een uur over.

Kikkererwten worden al duizenden jaren gegeten in het Midden-Oosten. Hier is een Turkse man kikkererwten aan het roosteren.
Sociaal

Oud, maar niet vergeten

Peulvruchten staan al millennia lang op ons menu. Naar schatting at de mens tienduizend jaar geleden al kikkererwten, linzen en erwten. Om je een idee te geven: toen liepen er nog sabeltandtijgers rond.

Archeologen vonden achtduizend jaar oude resten van kikkererwten in het Midden-Oosten, een even oude maaltijd met bonen (Phaseolus vulgaris) in Peru en negenduizend jaar oude resten van erwtjes in het Midden-Oosten. In Jericho op de Westelijke Jordaanoever, de oudste continu bewoonde stad ter wereld, ontdekten ze de resten van een gerecht met paardenbonen, achtduizend jaar geleden geserveerd.

Een boer in India houdt zojuist geoogste cowpeas vast.
Sociaal

Peulvruchten groeien op alle continenten. De wereldwijde productie steeg van 40 miljoen ton in 1961 tot 78 miljoen ton in 2014. Voor alle soorten peulvruchten samen, is India de grootste producent ter wereld. Het land produceert jaarlijks 17 tot 19 miljoen ton peulvruchten.

Een lupineveld in West-Frankrijk. De lupine is bestemd voor veevoer, als alternatief voor soja.
Sociaal

In Europa zijn Polen, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk de topproducenten. De voornaamste soorten die hier groeien zijn erwten, tuinbonen en lupine. Het grootste deel daarvan is bestemd voor veevoer.

Bron: FAO
Sociaal

De grootste producenten van peulvruchten wereldwijd

Doperwtjes die worden ingeblikt.
Sociaal

Waar groeien peulvruchten?

In België zijn de vijf populairste peulvruchten voor menselijke consumptie:

  1. doperwten
  2. kidneybonen en witte bonen (dezelfde plantensoort)
  3. tuinbonen
  4. kikkererwten
  5. linzen

De kaarten hieronder tonen de productielanden van die soorten.

Bron: FAO Statistics
Sociaal

Teelt droge erwten

Deze kaart toont welke landen de meeste droge erwten produceren (hoe meer, hoe donkerder). Daaronder vallen zowel de Pisum Sativum en de Pisum Arvense. Topproducenten zijn Canada (27 procent van de teelt), Rusland (12 procent) en China (11 procent). Onze erwten importeren we vooral uit Frankrijk, Canada en Nederland.

Bron: FAO Statistics
Sociaal

Teelt droge bonen

Deze kaart toont welke landen de meeste droge bonen produceren (hoe meer, hoe donkerder). Onder dry beans vallen, volgens de definitie van de FAO, bonen van het geslacht Phaseolus. Onder meer kidneybonen, witte bonen en limabonen vallen daaronder (zie de lijst van de echte peulvruchten). De meeste productie vindt plaats in Myanmar (17 procent), India (15 procent) en Brazilië (12 procent). Onze bonen komen voornamelijk uit China, Ethiopië en de Verenigde Staten.

Bron: FAO Statistics
Sociaal

Teelt Vicia bonen

Deze kaart toont welke landen de meeste bonen van het geslacht Vicia produceren (hoe meer, hoe donkerder). Daartoe behoren onder andere paardenbonen en tuinbonen. De meeste productie vindt plaats in China (26 procent), Ethiopië (15 procent) en Australië (6 procent).

Bron: FAO Statistics
Sociaal

Teelt kikkererwten

Deze kaart toont welke landen de meeste kikkererwten produceren (hoe meer, hoe donkerder). Kikkererwten komen voornamelijk uit India (72 procent), Australië (5 procent) en Myanmar (4 procent). De meeste van onze kikkererwten komen uit Frankrijk (heruitvoer), Spanje en Canada.

Bron: FAO Statistics
Sociaal

Teelt linzen

Deze kaart toont welke landen de meeste linzen produceren (hoe meer, hoe donkerder). Canada (40 procent), India (22 procent) en Turkije (7 procent) produceren de meeste linzen. De Belgische linzen komen vooral uit China, Canada en Turkije.

Een machine oogst prinsessenbonen op een Belgische akker.
Sociaal

In België telen we vooral doperwten, snijbonen en prinsessenbonen als groente (251 hectare in 2016); die worden groen geoogst. Droge erwten en veldbonen (3.345 hectare) zijn bestemd voor het veevoeder.

Sociaal

De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) bombardeert peulvruchten tot ‘superfood of the future’. Waarom? Dat leert dit filmpje je. De aspecten die besproken worden, komen verder in het tracé afzonderlijk aan bod.

artikel

Sociaal

Afrika ontdekt de kracht van kikkererwten

Armoede en voedselonzekerheid. Wie een woordenwolk zou maken van alle welvaart- en ontwikkelingstudies over Sub-Sahara-Afrika, zou deze twee woorden wellicht in koeien van letters in het centrum plaatsen. Twee jaar geleden zagen de VN een groot potentieel in peulvruchten om af te rekenen met deze dubbele problematiek. 2016 werd omgedoopt tot het Internationaal Jaar van de Peulvrucht. Waar staan we intussen en hebben peulvruchten nog steeds een rol te spelen in de transformatie van de Afrikaanse landbouw?

Vincent Fobelets

Bio-ingenieur van opleiding, is journalist en werkt ook als consultant in duurzaam ondernemen.
Een Tanzaniaanse man bij zijn peulvruchten.
Sociaal

Stijgende export van peulvruchten uit Afrika

De grootste producenten in Afrika zijn Niger, Nigeria, Tanzania, Ethiopië en Kenia

In Tanzania stijgt de export van peulvruchten. Bedroegen de daarvan afkomstige inkomsten in 2005 nog $30 miljoen, in 2014 was dat $170 miljoen. De toenemende rol van peulvruchten draagt bij aan een hervorming van de Afrikaanse landbouw, die momenteel vooral gebaseerd is op graangewassen zoals maïs en rijst. Ook verandert hierdoor mogelijk de organisatie van de export, die voorlopig gedomineerd wordt door een paar grote ondernemingen. Bovendien brengen peulvruchten meer geld op dan graangewassen.

Ee boer uit Burkina Faso laat een zaadje van een boon zien.
Sociaal

Investeren in peulvruchten uit Afrika

Volgens de FAO kan de wisselteelt met peulvruchten in Afrika bijdragen aan een grotere diversiteit van de gewassen, waardoor de boeren weerbaarder zijn tegen een veranderend klimaat. In tegenstelling tot bij een monocultuur, is de mislukking van één gewas minder rampzalig. Omdat de bodems in Afrika vaak verarmd zijn en de middelen van de boeren om te bemesten beperkt, is het ook handig dat peulvruchten stikstof aanmaken voor zichzelf. Na de oogst kan de boer de rest van de plant gebruiken als groenbemester.

Omdat graangewassen in Afrika altijd meer aandacht kregen qua beleid, onderzoek en innovatie, is de teelt van peulvruchten minder goed ontwikkeld en is er minder toegang tot middelen (vb. verbeterde zaden). Die factoren verklaren volgens de FAO waarom de oogst in Afrika lager is dan op de andere continenten. Zij pleiten voor een investering in de Afrikaanse peulvruchtenteelt.

Een Tanzaniaanse vrouw houdt geoogste bonen vast terwijl haar kind drinkt van haar borst.
Sociaal

Bovendien kunnen peulvruchten een rol spelen in de bestrijding van ondervoeding in Afrika, waar de meeste gevallen van ondervoeding voorkomen. Peulvruchten zijn rijk aan proteïne, ijzer en zink, en leveren een belangrijke bijdrage aan een volwaardige maaltijd (zie deel Consumptie). In Tanzania zorgt een tekort aan eiwitten bij zwangere vrouwen en moeders die borstvoeding geven ervoor dat ook de baby’s te weinig eiwitten opnemen. Het resulteert in een laag geboortegewicht. Peulvruchten zijn een goedkope manier om eiwitondervoeding aan te pakken.

De drie gewassen die Gezocht: Voedsel voor de toekomst koos als duurzaam voedsel voor de toekomst. Eos Tracé maakt van alle drie de producten een tracé.
Sociaal

Voedsel voor de toekomst

Gezocht: Voedsel voor de Toekomst is een project waarbij de provincie Vlaams-Brabant, Rikolto (Vredeseilanden), Colruyt Group, University Colleges Leuven-Limburg en KU Leuven samen met jongeren, experten, boeren,… op zoek gaan naar manieren om de groeiende wereldbevolking op een duurzame wijze te voeden. De bedoeling van het project is om voor verschillende voedingsproducten uit het zuiden een innovatieve, duurzame en transparante keten op te zetten, met eerlijke prijzen voor de boeren. Verder is het cruciaal dat de producten ecologisch duurzaam, klimaatbestendig, gezond en economisch rendabel zijn.

Gezocht: Voedsel voor de Toekomst identificeerde drie gewassen die thuishoren in ons toekomstig eetpatroon: peulvruchten, Andesgewassen (vb. quinoa) en zeewier. Eos Tracé neemt alle drie onder de loep.

Duivenerwten aan een plant in India.
Sociaal

Verschillende afzetmarkten

Het is belangrijk dat de boeren hun peulvruchten naar verschillende landen kunnen exporteren en/of in eigen land verkopen. Dat bewijst het effect van India’s importban op duivenerwten in 2017. India kende zelf een succesvolle oogst en poogde de binnenlandse verkoop te beschermen met een importban. Voor de Tanzaniaanse boeren, die naar India exporteren, is dat rampzalig:  ze vonder daardoor geen afzet voor zo’n 300.000 ton duivenerwten.

Verwerking

Zakken gele linzen bij een groothandel in India.
Sociaal

Naar Europa

Importeurs en handelaren brengen de peulvruchten naar Europa. De meeste importeurs bevinden zich in landen die veel peulvruchten invoeren, om die vervolgens weer uit te voeren (vb. België, Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland). Zij verkopen de peulvruchten aan

  • de conservenindustrie

  • de verpakkingsindustrie

  • fabrikanten van diepvriesvoedsel en kant-en-klaarmaaltijden

Grote fabrikanten zoals Heinz hebben vaak rechtstreeks contact met exporteurs of grote boeren.

Transport

Een Nepalese vrouw verkoopt peulvruchten op een lokale markt.
Sociaal

Slechts 15 procent van de peulvruchten wereldwijd, wordt internationaal verhandeld. De rest belandt op het bord van de lokale bevolking.

Sociaal

Top tien export

Deze grafiek toont de top tien van landen die in 2015 de meeste peulvruchten exporteerden. Dat komt niet helemaal overeen met de landen die het meest produceren (zie Teelt).

Mannen laden een vrachtwagen met zakke peulvruchten uit.
Sociaal

Populair in India

India produceert niet alleen de meeste peulvruchten, het land is ook de grootste importeur. In 2016 importeerde India meer dan 6 miljoen ton, ongeveer 25 procent van de totale import. India’s honger naar plantaardige eiwitten is niet onlogisch. Het land herbergt de grootste vegetarische populatie ter wereld: naar schatting 42 procent van de bevolking.

Een vegetarische burger waarin de vlinderbloemige, lupine zit verwerkt.
Sociaal

Weinig export naar Europa

Van het totaal aan geëxporteerde peulvruchten, ging in 2016 11 procent naar Europa. Daarmee speelt Europa slechts een kleine rol in de peulvruchtenhandel. Verwacht wordt dat de invoer van peulvruchten zal stijgen, dankzij een steeds diverser wordende samenleving en een groeiende vraag naar vleesvervangers.

Antwerpen is een belangrijke doorvoerhaven voor goederen die naar elders in West-Europa moeten.
Sociaal

België op de vijfde plaats

In Europa is België de op vier na grootste importeur van peulvruchten. Toch eten we er niet zo veel van. Hoe valt dat te rijmen? Die vijfde plaats verdienen we door onze centrale ligging. Daardoor doen we vaak aan wederuitvoer, wat wil zeggen dat we de peulvruchten via lokale bedrijven opnieuw uitvoeren.

UN COMTRADE, Marktonderzoek Rikolto
Sociaal

Wat schaft de pot?

Als je het verschil berekent tussen de Belgische import en de export van peulvruchten, krijg je een idee van de consumptie in ons land. Deze grafiek geeft dat verschil (de netto import) weer voor 2016.

Een typisch Engels ontbijt.
Sociaal

De importcijfers van de Europese landen geven een mooie afspiegeling van verschillen in cultuur en nationale gerechten. Het Verenigd Koninkrijk importeert veel bonen van de soort Phaseolus vulgaris, wellicht vanwege hun grote Indische gemeenschap en het nationale ontbijt met witte bonen in tomatensaus. België is de grootste importeur van erwten, mogelijk te danken aan de populariteit van erwtjes en wortelen. Kikkererwten en linzen zijn het meest gevraagd in Spanje. Duivenerwten zijn vrijwel uitsluitend populair in het Verenigd Koninkrijk, al rukken ze op in Portugal, Italië en België.

Consumptie

Sociaal

In voedingspatronen met een bewezen gunstig effect op de gezondheid spelen peulvruchten een belangrijke rol: bijvoorbeeld het Mediterraans dieet en het DASH dieet (ontwikkeld ter behandeling van hoge bloeddruk). Wie glutenintolerant is, kan peulvruchten zonder problemen in zijn maaltijden verwerken en ook vegetariërs omarmen de peulvrucht als bron van eiwitten.

Sociaal

Peulvruchten staan bij de gemiddelde Vlaming niet vaak op het menu. Slechts 20 procent van de Vlamingen eet wekelijks peulvruchten.

De vier leden van The Black Eyed Peas - Will.i.am, Taboo, Fergie, Apl.de.ap - in 2015 in Duitsland.
Sociaal

Black Eyed Peas

Waarom noemt een hiphopband zichzelf in godsnaam ‘de zwartoogerwtjes’? Naar verluidt vond Will. I. Am inspiratie in de naam van één van zijn favoriete bands: Red Hot Chili Peppers. Bovendien vonden de bandleden dat zwartoogerwten of -bonen ‘voedsel voor de ziel’ zijn, net als hun muziek.

Afval

Comments

Wij kijken uit naar jouw mening!