Deze website gebruikt cookies. Ik ga akkoord met de privacy policy
OK
Filter
Milieu Sociaal Gezondheid Dierenwelzijn

Hoe werkt dat, zo'n tracé?

In een tracé volg je al scrollend de weg die een product aflegt, van de teelt tot afval. In de menubalk bovenaan klik je op de verschillende stadia in het tracé om meteen te springen naar het stadium waarin je interesse hebt. 

Linksboven staan de vier categorieën Milieu, Sociaal, Gezondheid en Dierenwelzijn. Je kunt de informatie filteren op die categorieën.

Tijdens het scrollen kom je de knop 'Laad meer info over ...'. Druk daarop om alle informatie binnen een stadium te laden.

Tussen de informatieblokjes kom je ook artikels tegen waarin onze journalisten dieper ingaan op een opmerkelijk aspect binnen het tracé van het product. 

Onderaan deze pagina kun je reacties plaatsen over de informatie die je hebt gelezen. Ook op de Community-pagina vind je mogelijkheden om je mening, aanvulling, of compliment te geven.

Veel plezier met dit tracé!

sluiten

Tracé van Zeewier

hoe werkt dit?
Milieu
Sociaal
Gezondheid
Dierenwelzijn
Milieu
Sociaal
Gezondheid
Dierenwelzijn

Tracé van Zeewier

Intro

artikel

Van slijmerige sliert tot sushi

Zeewier zou je kunnen bestempelen als superfood, maar daarvoor is het bij ons nog te onbekend. In Azië hoort zeewier bij het traditionele voedsel.

Melissa Vanderheyden

Wetenschapsjournalist met een master in de evolutie- en gedragsbiologie.

Teelt

Zeewier gehecht aan rotsen bij het Filipijnse eiland Palawan.

‘Zeewier’ is een algemene naam voor ‘mariene macro-algen’, plantachtige wezens die meestal leven in de kustzone en zich vasthechten aan een rots of aan een andere harde ondergrond. Het woord ‘macro’ plaatst het meercellige zeewier tegenover de eencellige ‘microalgen’: microscopisch kleine algen die afzonderlijk niet met het blote oog zichtbaar zijn en uit één cel bestaan (al dan niet met een zwemstaartje).

Zeewier bij de kust van Noorwegen.

Wier is geen plant. Of toch?

Net als planten doen zeewieren aan fotosynthese, waardoor ze voedingsstoffen kunnen aanmaken met behulp van licht en CO2. Taxonomen delen hen in bij uiteenlopende groepen. Ze worden gezien als deel van de algen en sommige behoren tot de planten, andere weer niet. Wat wel zeker is, is dat de landplanten afstammen van een soort wier.

Bij de Spaanse provincie Austurië verzamelen ze roodwier om er het bindmiddel agar agar uit te onttrekken.

Van de ongeveer 12.000 bekende soorten zeewier, gebruiken we er slechts 221 commercieel. 145 daarvan eten we in hun geheel op, 110 dienen voor de productie van verdikkingsmiddelen (fycocolloïden) voor in voeding of medicijnen.

De 'houvast' van dit kelp heeft iets weg van een plantenwortel, maar is het niet.

Verschil met planten

Zeewier haalt zijn voedingsstoffen rechtstreeks uit het omringende water. Daarom heeft zeewier geen wortels en geen vatensysteem zoals planten, die hun voedingsstoffen vanuit de bodem naar de rest van de plant moeten transporteren. In plaats van een wortel hebben wieren een ‘houvast’, waarmee ze zich aan de zeebodem of op rotsen verankeren

Qua uiterlijk heeft de houvast veel weg van een plantenwortel. Sommige wieren hebben ook gasblaasjes, die de bladeren naar het oppervlak laten drijven. Het wier heeft licht nodig voor de fotosynthese en hoe dichter bij het wateroppervlak, hoe meer licht.

Illustratie van verschillende soort bruin-, rood- en groenwier.

Groenwieren, bruinwieren en roodwieren

Op basis van het uiterlijk, zijn de wieren sinds de 19e eeuw opgesplitst in drie groepen:

  • Bruinwieren (klasse Phaeophyceae, die deel uitmaakt van de stam Ochrophyta)
  • Roodwieren (stam Rhodophyta)
  • Groenwieren (stam Chlorophyta)

In totaal zijn er ongeveer 12.000 gekende zeewiersoorten; 7.000 roodwieren, 2.000 bruinwieren en 1.500 groenwieren

Veel wetenschappers denken dat groenwieren de voorlopers zijn van de planten, maar daar zijn ze het niet allemaal over eens. Om het nog eens ingewikkelder te maken, behoren er ook een aantal eencelligen (die dus niet als zeewier gezien worden, maar als micro-algen) bij die drie groepen.

Laad nog meer info over Teelt

Een ogenblikje ...
We laden meer info over Teelt.

Verwerking

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-Un inspecteert de nori-verwerkingsfabriek in Pyongyang.

Na de oogst wordt de nori eerst gewassen in zeewater, daarna in zoet water. De fabrikant snijdt het wier in stukjes en droogt het in vierkante vellen.

Chinese fabrieksarbeiders sorteren de getoaste norivellen.

Van verse nori tot sushirol

De norivellen worden verpakt en versneden, en zijn klaar voor een transformatie tot sushirol. Vaak is nori ook getoast in de oven: die is net zo geschikt voor sushi als niet-getoaste nori. Tijdens het toasten verandert de kleur van diep paars-rood naar groen.
Credit: Alison Marras

Zeewier klaarmaken

Zeewier koop je vers of in de gedroogde vorm. Gedroogd kan je het gebruiken als een smaakmaker die je in snippers over je gerecht strooit. Je kan het wier ook opnieuw hydrateren door het onder te dompelen in water. Vers of gerehydrateerd zeewier past goed in een salade of een soep. Je kan het ook eten als snack of verwerken tot een drankje of dessert.

Sliertjes agar agar, een bindmiddel gewonnen uit roodwier. Het is een plantaardig alternatief voor gelatine. Het woord agaragar komt uit het Maleis en betekent gelei.
Sociaal

Zeewier in Europa: bindmiddel en bemester

De Europese algen worden voorlopig vooral gebruikt om bindmiddel aan te onttrekken of voor de landbouw (bemesting, veevoeder).

BRON: Rhein-Knutsen et al. (2015)
Sociaal

Bindmiddel uit bruin- en roodwieren

Van de zeven meest geteelde wieren, worden er drie hoofdzakelijk aangewend voor de extractie van bindmiddelen. Dat is niet nieuw: de Chinezen deden het 2.600 jaar geleden al. 

Deze tabel geeft een overzicht van de afkomst en het gebruik van de bindmiddelen. Ze worden gebruikt in medicijnen en in allerlei voedingsmiddelen, waaronder ijs en yoghurt.

Laad nog meer info over Verwerking

Een ogenblikje ...
We laden meer info over Verwerking.

Transport

in Plouenan, vlak bij de de Franse kust wordt zeewier in een fabriek verwerkt.
Sociaal

In Europa bevinden de verwerkingsfabrieken zich dicht bij de plaatsen waar het zeewier groeit.

Zeewier ligt klaar om verwerkt te worden in een opslagplaats in Lantic, Noord-Frankrijk.
Sociaal

Europa: Korte weg van zee naar fabriek

Door de fabriek dicht bij de plaats te zetten waar het zeewier groeit, beperkt de industrie de kosten voor het transport van nat wier.  En ze wordt zo niet weggeconcurreerd door de import van gedroogd zeewier.

Poedervormig zeewier wordt meestal per schip vervoerd naar Europa.

Bindmiddel in containers

Gedroogd zeewier en het poedervormige bindmiddel (agar, carrageen, alginezuur) wordt meestal per boot vervoerd in zakken, gestapeld in een container.

Consumptie

Een man verkoopt verschillende soorten zeewier in zijn kraam op de wereldberoemde Tsukiji-vismarkt in Tokio.
Sociaal

Vooral in Azië komt zeewier in zijn geheel op het bord, als ‘groente uit de zee’. In Japan, de grootste consument, eet een gemiddelde persoon dagelijks vier tot acht gram zeewier (droog gewicht). Het gaat vooral over kombu (Japanse kelp), nori en wakame.

Laverbread heeft weinig te maken met brood. Om laverbread te maken kook je zeewier, dan hak of pureer je het. Soms voegen ze nog havermout aan de laver toe en bakken ze het.
Sociaal

Groenten uit de zee

In Europa eten vooral de Fransen zeewier als een groente in gerechten. Voorbeelden zijn ‘Kombu Breton’ en zeesla (Ulva sp.). Van oudsher wordt het roodwier ‘dulse’ (Palmaria palmata) gegeten in IJsland, Ierland en Schotland. Laverbread is een traditioneel Welsh gerecht, gemaakt met laver (Porphyra umbicalis), een soort nori.

Agar agar is een extract van rood zeewier en kun je gebruiken als plantaardig alternatief voor het bindmiddel gelatine dat gebruikt wordt in confituur en desserts. Gelatine wordt gewonnen na het uitkoken van beenderen en visgraten
Sociaal

Minder succesvol in Europa

Hoewel de interesse voor zeewier stijgt, is het in Europa nog steeds ongebruikelijk om zeewier te eten. Wel zit het vaak in bewerkte voeding als verdikkingsmiddel: alginezuur (alginaat), agar of carrageen. Omdat zeewier niet ingebakken zit in onze cultuur, is het voorlopig nog onduidelijk hoe groot de zeewierconsumptie kan worden in de toekomst. Dat ondanks het label van ‘superfood’, dat zeewier al jaren draagt.

BRON: Netalgae
Sociaal

Gebruik van zeewiersoorten in Europa

Deze tabel toont de toepassingen voor verschillende soorten zeewier:

  • Landbouw: bemesting en veevoer (‘agricultural supplies’)
  • Cosmetica en medicatie (‘health and well-being’)
  • Verse voeding (‘seaweed vegetable’)
  • Verwerking van voeding en chemie (‘food processing and chemistry’)
BRON: Centre d’étude et de valorisation des algues
Gezondheid

Voedingswaarde

Deze tabel toont de voedingswaarden van de door ons meest gegeten soorten zeewier.

Laad nog meer info over Consumptie

Een ogenblikje ...
We laden meer info over Consumptie.

Afval

Bij de Wageningen UR ontwikkelen ze plastic gemaakt van zeewier.
Milieu

Het biologisch afbreekbare plastic PolyLactic Acid (PLA), kan gemaakt worden op basis van maïs, bieten, tarwe of suikerriet. Dankzij onderzoek van de Universiteit van Wageningen, kan het nu ook op basis van zeewier. PLA kan je na gebruik recycleren of composteren.

Het roodwier Euchemia spinosum. Credit: Thorkild Amdi Christensen
Gezondheid

Nuttige stoffen gaan verloren

Een Deens bedrijf dat carrageen produceert, vindt het jammer dat er tijdens de productie zoveel andere nuttige stoffen verloren gaan. Het bedrijf importeert het roodwier Euchemia spinosum en onttrekt er het bindmiddel aan, maar de eiwitten, natuurlijke kleurstoffen en antioxidanten worden niet gebruikt. Daarom ontwikkelde het bedrijf een methode om ook die stoffen uit het zeewier te halen. De bedoeling is om ze op termijn te verwerken in voedingsproducten en veevoeder.

Milieu

In Indonesië ontwikkelt een 26-jarige man met zijn start up Evoware verpakkingen en bekers van zeewier in plaats van plastic.

Comments

Draag bij en deel hier je kennis & ervaring. Of stel een vraag.

Bronvermeldingen