Filter
Milieu Sociaal Gezondheid Dierenwelzijn

Hoe werkt dat, zo'n tracé?

In een tracé volg je al scrollend naar beneden de weg die een product heeft afgelegd, van de teelt tot aan de afvalverwerking. In de menubalk bovenaan klik je op de verschillende stadia in het tracé van het product om meteen te springen naar het stadium waarin je geïnteresseerd bent. 

Linksboven staan de vier categorieën - milieu, sociaal, gezondheid en dierenwelzijn - waarover we informatie hebben verzameld. Elk informatieblokje is gekoppeld aan een van de vier categorieën.

Tijdens het scrollen kom je bij elk stadium de knop 'Laad meer info over ...'. Druk daarop om alle informatie binnen een stadium te laden.

Tussen de informatieblokjes kom je ook artikelen tegen waarin onze journalisten dieper ingaan op een opmerkelijk aspect binnen het tracé van het product. 

Onderaan deze pagina kun je reacties plaatsen over de informatie die je hebt gelezen. Ook achter de Draag bij-knop en bij CONTACT in de menubalk vind je mogelijkheden om je mening, aanvulling, commentaar of compliment te geven.

Veel plezier met dit tracé!

sluiten

Tracé van Varkensvlees

hoe werkt dit?
Milieu
Sociaal
Gezondheid
Dierenwelzijn
Milieu
Sociaal
Gezondheid
Dierenwelzijn

Tracé van Varkensvlees

Intro

artikel

Van big tot bacon

Een vleesvarken komt ter wereld met negen tot dertien broers en zussen. Na de moedermelk volgt het vetmesten tot het varken zwaar genoeg weegt voor de slacht. Bij de verwerking tot vleesproducten gaat bijna niks van het varken verloren. Start het Tracé van Varkensvlees met deze superbeknopte samenvatting van de weg die varken aflegt tot je bord.  

Melissa Vanderheyden

Bioloog. Werkt als researcher en journalist voor Eos Tracé

Teelt

Een biggetje komt ter wereld op het vermeerderingsbedrijf. Het heeft gemiddeld negen tot dertien broers en zussen. Een zeug werpt twee tot drie keer per jaar en brengt ieder jaar dan ook ongeveer 25 biggen groot. Na de geboorte blijven de biggen twintig tot dertig dagen zogen bij de moeder. In een biologisch bedrijf krijgen de biggen minimaal veertig dagen moedermelk.

Afmesten tot 115 kilogram

Na de moedermelkperiode verblijven de biggen verblijven ze nog zes tot zeven weken op het vermeerderingsbedrijf, maar ze worden verplaatst naar andere stallen waar ze vast voeder in plaats van melk krijgen. Het gewicht van de biggen neemt gemiddeld 360 gram per dag toe. Als de biggen tien weken oud zijn en ongeveer 22 kilogram wegen, verhuizen ze naar het vleesvarkensbedrijf. Vaak zijn varkenshouderijen een combinatie van een vermeerderings- en een vleesvarkensbedrijf, en verhuizen de biggen dus gewoon van afdeling. Daar worden ze afgemest tot ze zo’n 115 kilogram wegen. Dat duurt ongeveer vier maanden. Een vleesvarken leeft in totaal dus zes tot zeven maanden.

Een vleesvarkenbedrijf in Zonnebeke (West-Vlaanderen). Credit: Agro Vastgoed

Een doorsnee bedrijf heeft gemiddeld 219 zeugen, 961 biggen en 1950 vleesvarkens. De meeste bedrijven hebben geen grond om gewassen op te verbouwen en verkopen jaarlijks pakweg 5.000 vleesvarkens.

Milieu

Voeder

Varkens eten 1 tot 2,5 kilogram voer per dag, afhankelijk van hun leeftijd. Hoe ouder ze worden, hoe meer ze eten. De varkens krijgen meestal kant-en-klare voederkorrels of -kruimels uit de fabriek. Van het veevoeder dat Belgische fabrikanten produceren, is 55 procent bestemd voor varkens. Het voeder bestaat voornamelijk uit maïs, gerst, erwten, sojaschroot, koolzaadschroot, tarwe, bietenpulp, soms zonnebloemen, palmolie en toegevoegde voedingsstoffen waaronder mineralen en vitaminen.

Biologisch voer

Biologisch gekweekte varkens eten biologisch geteeld voer. Minstens 20 procent daarvan moet afkomstig zijn de varkenshouderij zelf of van een bedrijf in de regio.

Laad nog meer info over Teelt

Een ogenblikje ...
We laden meer info over Teelt.

Transport

Als de varkens klaar zijn voor de slacht, gaan ze met de vrachtwagen naar de slachterij. 

Milieu

Impact van het vervoer

Ongeveer vier procent van de milieu-impact is te wijten aan het transport van het vleesvarken van het landbouwbedrijf tot aan het slachthuis.

Dierenwelzijn

Varkens onderweg

Transport is voor varkens stresserend. Voor sommige is de rit naar het slachthuis de eerste keer dat ze in een vrachtwagen komen, andere kwamen zelfs nooit eerder buiten. Het transport gebeurt meestal met vrachtwagens. 

De Europese Unie schrijft voor dat ‘Alle varkens gelijktijdig moeten kunnen gaan liggen en in hun natuurlijke houding kunnen staan. Om aan deze minimumeisen te voldoen mag de beladingsdichtheid voor varkens van ongeveer honderd kilogram tijdens het vervoer niet hoger zijn dan 235 kg/m2.’ 

De minimumruimte die varkens krijgen kan worden vergroot onder invloed van het ras, de grootte en fysieke conditie van de varkens en afhankelijk van weersomstandigheden en transporttijd.

Dierenwelzijn

Varkens mogen maximaal acht of 24 uur vervoerd worden, afhankelijk van het soort voertuig. Transport mag pas langer duren dan acht uur als er voldaan is aan een aantal voorschriften. De vrachtwagen moet bijvoorbeeld een goed ventilatiesysteem hebben, zodat de temperatuur steeds tussen 5 en 30°C blijft. Ook moet er te allen tijde eten en drinken aanwezig zijn.

Verwerking

Het slachthuis

Als de varkens na vervoer aankomen in de slachterij, gaan ze eerst naar een wachtruimte, waar ze bekomen van het transport. De dierenarts voert een gezondheidscheck uit. Voor het slachten worden ze verdoofd met een elektrische schok op het hoofd of met CO2. De varkens worden aan een rail gehangen en in de halsslagader gestoken met een mes en/of een holle naald, zodat ze leegbloeden. Na ongeveer vijf minuten zijn ze doodgebloed.

Ontharen

De varkenskarkassen gaan door een stoomtunnel of een bad met water van ongeveer 60°C. Zo komt het haar los en is het makkelijk te verwijderen door de borstels van de onthaarmachine. Om de overgebleven haren weg te halen, worden de karkassen automatisch of handmatig geschroeid met een vlam.

Buik opengesneden

Na het schroeien komen de karkassen in de reine zone van het slachthuis. De buik wordt opengesneden en de ingewanden en voortplantingsorganen worden van het karkas verwijderd.

De slachtlijn

Lichaam en organen blijven zij aan zij op de slachtlijn, om samen door de dierenarts gekeurd te worden. Na de keuring kunnen organen en de rest van het karkas elk hun weg opgaan. Organen worden in eetbare en niet eetbare delen gescheiden. Karkassen worden op het einde van de slachtlijn steeds gewogen en ingedeeld volgens het aandeel mager vlees. Dit classificatiesysteem, SEUROP genaamd, is verplicht binnen Europa voor alle slachthuizen die meer dan 10.000 varkens per week slachten.

Karkassen versnijden

Als alles klaar is, worden de karkassen gekoeld. In de uitsnijderijen, al dan niet verbonden aan het slachthuis, worden de karkassen versneden. Voor onbewerkt vlees, zoals kotelet, is dit de laatste stap voor de verpakking en verkoop. Een deel van het vlees wordt verder verwerkt tot vleeswaren.

Laad nog meer info over Verwerking

Een ogenblikje ...
We laden meer info over Verwerking.

Consumptie

Milieu

Duurzaamheidslabels

Het Belgische label ‘Certus’ legt de nadruk op voedselveiligheid, traceerbaarheid en transparantie. Het stelt ook eisen aan de gezondheid en het welzijn van de varkens en staat in voor verstandig geneesmiddelengebruik. Ham met het label ‘Meesterlyck’ is gemaakt van Certus-gelabeld vlees of 100 procent Belgisch varkensvlees.

Milieu

Ham van Meesterlyck

Het marktaandeel en het aantal kopers van Meesterlyck-ham zijn gegroeid in de voorbije jaren. In 2015, kocht meer dan de helft van de Belgische gezinnen (59 procent) Meesterlyck-ham en het marktaandeel binnen de gekookte ham is meer dan twintig procent.

Dierenwelzijn

Een beter leven voor varkens

In België en Nederland zijn er enkele projecten die streven naar een andere manier van vlees consumeren. Concreet betekent dat dat de boer de prijs krijgt die minimaal de kostprijs van de productie dekt en dat de varkens naar hartenlust buiten in de modder mogen spelen. Voorbeelden zijn Deel een varken en Buitengewone varkens.   

Sociaal

Een varken per Belg

In België worden jaarlijks veel meer varkens geslacht dan runderen of paarden. Alleen kippen overstijgen het aantal ruimschoots. Per Belg worden jaarlijks 27 kippen, één varken en 0,05 koeien geslacht.

Import en export

In 2015 voerden we bijna 743.000 ton varkensvlees uit, 41 procent van de totale vleesexport. Het vlees gaat het land meestal uit als karkas of in de vorm van vleeswaren. Vooral Duitsland (35 procent) en Polen (27 procent) zijn grote afnemers. (3, 5)

Toch importeert België ook varkensvlees. In 2015 zelfs maar liefst 94.000 ton. Het vlees wordt voornamelijk ingevoerd vanuit Nederland (54 procent).

Laad nog meer info over Consumptie

Een ogenblikje ...
We laden meer info over Consumptie.

Afval

Milieu

Verpakking

De meeste plastic schaaltjes voor vers vlees zijn gemaakt van plastic (PET, PP of PS) of van een combinatie van plastic en papier. Omdat het ophaal- en recyclageproces voor die materialen niet optimaal verloopt, gaat in Europa tot een derde van het verpakkingsmateriaal verloren. Composteerbare schalen zouden een oplossing kunnen vormen, maar moeten ook aan dezelfde eigenschappen voldoen als de huidige verpakkingen. Ze moeten het vlees zo goed mogelijk vers houden en antimicrobiële eigenschappen hebben.

Momenteel loopt in Aalter een proefproject met de P+MD-zak. Dat is een vuilniszak waar plastic verpakkingen in mogen die niet thuishoren in de klassieke PMD-zak. Plastic verpakkingen van vlees of vleeswaren horen daar bij. Het project is bedoeld om te onderzoeken of er meer plastic verpakkingen verzameld en gerecycleerd kunnen worden. Ook in regio Mechelen loopt een project met roze zakken, waar zowel harde als zachte kunststoffen in mogen gegooid worden.

Meer verpakking of minder voedselverspilling?
Milieu

Voor de milieubewuste winkelganger lijkt het verspilling, die plastic verpakkingen die slechts een kleine hoeveelheid vleeswaren bevatten. Toch is het voor mensen die niet zoveel vlees eten een milieuvriendelijkere keuze. Bij grote hoeveelheden moet je er rekening mee houden dat alles op moet voor het bederft. In het geval van vlees is de ecologische impact van de productie zo groot, dat voedselverspilling na aankoop van een te grote verpakking meestal zwaarder doorweegt dan extra verpakking.

Gezondheid

Houdbaarheid

Als je de verpakking geopend hebt, mag je rauw varkensvlees maximaal twee dagen in de koelkast en vier maanden in de diepvries bewaren. Rauw gemalen vlees, dat ook varken bevat, bewaar je best niet langer dan één dag in de koelkast en drie maanden in de diepvries. Omdat vlees zo snel bederft kan je het best bewaren op de koudste plek in de koelkast: op de onderste plank, boven de groentelade. Diepgevroren vlees kan je het best ontdooien in de koelkast, zodat bacteriën geen kans krijgen zich te verspreiden.

Comments

Draag bij en deel hier je kennis & ervaring. Of stel een vraag.

Bronvermeldingen